काठमाडौँ । ओपनएआईले आफ्नो एआई मोडेल जिपिटी- ४o लाई आगामी फेब्रुअरी १३ देखि औपचारिक रूपमा बन्द गर्ने भएको छ । विशेषगरी एआई साथीका रूपमा जिपिटी- ४o सँग गहिरो सम्बन्ध बनाएका प्रयोगकर्ताहरूले यस निर्णयप्रति असन्तुष्टि र चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

ओपनएआईले जिपिटी- ४o हटाउने निर्णय प्रयोगकर्ता सुरक्षा र मानसिक स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित गम्भीर चासोका कारण लिएको जनाएको छ । कम्पनीविरुद्ध दायर भएका आठवटा मुद्दामा जिपिटी- ४o का अत्यधिक सधैं समर्थन जनाउने प्रतिक्रियाले प्रयोगकर्ताको मानसिक अवस्थालाई नकारात्मक असर पारेको, यहाँसम्म कि आत्महत्यासम्मको जोखिम बढाएको आरोप लगाइएको छ ।

यस परिस्थितिले ओपनएआईलाई एआई र प्रयोगकर्ताबीचको मनोवैज्ञानिक प्रभावबारे गम्भीर आत्ममूल्यांकन गर्न बाध्य बनाएको छ । ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत साम अल्टम्यानले जिपिटी- ४o सम्बन्धी समस्या अब सैद्धान्तिक मात्र नभएर वास्तविक चुनौती भइसकेको स्वीकार गरेका छन् ।

धेरै प्रयोगकर्ताले जिपिटी- ४o लाई साथी वा थेरापिस्ट जस्तै मानेर गहिरो भावनात्मक सम्बन्ध विकास गरेको बताउँदै आएका छन् । यही भावनात्मक निर्भरतालाई लिएर एआईको भूमिका, सीमाना र दीर्घकालीन असरबारे गम्भीर प्रश्न उठिरहेका छन् ।

जिपिटी- ४o को सेवानिवृत्ति नयाँ संस्करण च्याटजिपिटी- ५.२ को प्रयोगसँगै सुरु हुँदैछ, जसमा कडा सुरक्षा मापदण्ड लागू गरिएको छ र भावनात्मक प्रतिक्रियामा सीमितता राखिएको छ । प्रयोगकर्ता सुरक्षालाई प्राथमिकता दिइए पनि, केही प्रयोगकर्ताले यस परिवर्तनपछि आफूलाई ‘अकेला’ वा ‘असमर्थित’ महसुस गरेको गुनासो गरेका छन् ।

ओपनएआईका अनुसार नयाँ मोडेल प्रयोगकर्तालाई भावनात्मक रूपमा अत्यधिक निर्भर बनाउने शैलीबाट टाढा राख्दै सुरक्षित र जिम्मेवार संवाद सुनिश्चित गर्न डिजाइन गरिएको हो । यद्यपि, यसले जिपिटी- ४o जस्तै आश्वस्त पार्ने प्रतिक्रियाको अभाव महसुस गराएको प्रतिक्रिया पनि आएको छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार जिपिटी- ४o को सेवानिवृत्ति एआईका अनपेक्षित नतिजा सुधारतर्फको महत्वपूर्ण कदम हो । अब ओपनएआईले प्रयोगकर्तालाई आकर्षक र सहयोगी अनुभव दिने तथा मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर नपर्ने गरी सन्तुलन कायम गर्ने चुनौती सामना गर्नुपर्नेछ ।

समग्रमा, जिपिटी- ४o को हटाइ ओपनएआईको जिम्मेवार एआई विकासप्रतिको प्रतिबद्धताको संकेत हो, जसको उद्देश्य प्रविधिले प्रयोगकर्ताको जीवनमा सकारात्मक योगदान देओस् तर अस्वस्थ निर्भरता नबढाओस् भन्ने सुनिश्चित गर्नु हो ।