काठमाडौँ । हामी प्रायः हाम्रा बच्चाहरूलाई जो कोहीसँग पनि विनम्रतापूर्वक बोल्न सिकाउँछौं । मानिसहरू मात्र होइन, हामी एलेक्सा वा सिरी जस्ता एआई सहायकहरूसँग पनि विनम्र भएर बोल्छौँ । प्रविधिको संसारमा पनि, यो प्रायः विश्वास गरिन्छ कि तपाईं च्याटबटसँग जति विनम्रतापूर्वक कुरा गर्नुहुन्छ, परिणामहरू त्यति नै राम्रो हुन्छन् । तर अब, कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्बन्धी नयाँ अनुसन्धानले यो सोचलाई पूर्ण रूपमा उल्टाइदिएको छ ।

पेन्सिलभेनिया विश्वविद्यालयका दुई अनुसन्धानकर्ताहरूले हालै गरेको एक अध्ययनले तपाईं एआई च्याटबटबाट सही उत्तर चाहनुहुन्छ भने, तपाईंले विनम्र भएर होइन अलि रुखो भएर सोधेमा सहि जवाफ दिने खुलासा गरेको छ ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले विभिन्न विषयहरूमा ५० मौलिक प्रश्नहरू चयन गरे । त्यसपछि प्रत्येक प्रश्नलाई पाँच फरक शैलीहरूमा पुन: लेखिएको थियो, धेरै विनम्र देखि अत्यन्तै असभ्य सम्म । एक धेरै असभ्य प्रश्न यस्तो थियो, ‘हे, तपाईंलाई यो पनि थाहा छैन ? यसलाई समाधान गर्नुहोस् ।’ एक विनम्र प्रश्नलाई ‘कृपया यो समस्यालाई विचार गर्नुहोस् र त्यसपछि जवाफ दिनुहोस्’ जस्ता वाक्यांश गरिएको थियो ।

परिणामहरू आश्चर्यजनक थिए । अनुसन्धान पत्रका अनुसार, धेरै विनम्र प्रश्नहरूको शुद्धता लगभग ८०.८ प्रतिशत थियो, जबकि अत्यन्तै असभ्य प्रश्नहरूको लागि, यो बढेर ८४.८ प्रतिशत पुगेको थियो । सबैभन्दा विनम्र भाषा भएका प्रश्नहरूको शुद्धता केवल ७५.८ प्रतिशत थियो ।

यद्यपि, यी नतिजाहरू अघिल्लो अनुसन्धानको विपरीत छन् । जापानको रिकेन र वासेडा विश्वविद्यालयले २०२४ मा गरेको एक अध्ययनले असभ्य प्रश्नहरूले एआई प्रदर्शनलाई कमजोर बनाउने नतिजा दिएको थियो । यसैबीच, गुगल, डीप माइन्डले गरेको अनुसन्धानले सहयोगी र सकारात्मक भाषाले एआई प्रदर्शनमा सुधार गर्ने देखाएको थियो ।

पेन्सिलभेनियाका अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रश्नको शब्दमा थोरै परिवर्तनले पनि एआईको प्रतिक्रियाहरूको गुणस्तरमा उल्लेखनीय परिवर्तन गर्न सक्ने बताएका छन् । यसले एआईको विश्वसनीयता र भविष्यवाणी गर्ने क्षमताको बारेमा प्रश्न उठाउछ । तैपनि, अनुसन्धानकर्ताहरूले उनीहरूले एआईलाई असभ्य हुन सल्लाह नदिएको बताए । उनीहरुले अपमानजनक भाषा प्रयोग गर्दा हामीले समाजमा अन्तरक्रिया गर्ने तरिकामा बाधा पुर्‍याउन सक्ने बताएका छन् । यसले प्रयोगकर्ता अनुभव र भविष्यको प्रविधिमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ । मेसिनहरूले आदेशमा काम गर्न सक्छन्, तर हामीले हाम्रो मानवीय मर्यादा बिर्सन नहुनेमा उनीहरुले जोड दिएका छन् ।