काठमाडौँ । चीनले रोबोटिक्स र एआईको दुनियाँमा द्रुत गतिमा प्रगति गरिरहेको छ । हालै चीनको एक मानवनिर्मित रोबोटले कारको ढोका खोल्ने जस्तो उपलब्धि हासिल गरेको छ । त्यसैगरी एक एआई रोबोटलाई चार वर्षे डक्टरेट (पीएचडी) कार्यक्रमको लागि छनोट गरिएको छ । यो पहिलो पटक हो, जब कुनै रोबोटले पीएचडी गर्दैछ । कतिपयले भविष्यमा रोबोटले विद्यार्थीहरूलाई प्रतिस्थापन गर्ने पनि विश्वास गर्छन् ।

पीएचडी कार्यक्रमको लागि छनोट गरिएको चिनियाँ एआई रोबोटको नाम ‘जुएबा ०१’ राखिएको छ । विश्व कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्मेलनको क्रममा जुएबालाई डक्टरेट गर्न छनोट गरिएको थियो । यसले अर्को चार वर्षसम्म सांघाई थिएटर एकेडेमीमा पीएचडी गर्ने चिनियाँ मिडिया चाइना साउथ मोर्निंग पोष्टले उल्लेख गरेको छ । रोबोट तयार पार्न सांघाई विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालय र ड्रोइडअप रोबोटिक्सको भूमिका छ । जुएबाले चिनियाँ ओपेरामा अनुसन्धान गर्ने बताइएको छ । यो रोबोटले भर्चुअल विद्यार्थी आईडी पनि पाएको छ । पीएचडीमा जुएबाको सल्लाहकार प्रसिद्ध कलाकार र प्रोफेसर याङ क्विङकिङ हुनेछन् ।

जुएबा एक मानवोदित रोबोट हो, यो मानव जस्तै देखिन्छ । यसको छाला सिलिकनबाट बनेको छ, यसको अनुहारको भाव पनि मानिस जस्तै छ । रोबोटको लम्बाइ लगभग १.७५ छ, जबकि यसको तौल लगभग ३० किलोग्राम छ । यो रोबोट मानिसहरूसँग अन्तर्क्रिया गर्न पनि सहज रुपमा सक्छ । यो रोबोट यस वर्ष सेप्टेम्बर १४ बाट क्याम्पसमा प्रवेश गर्ने बताइएको छ । पहिले यो कलेजमा प्रशासकलाई रिपोर्ट गर्नेछ, पछि यो बाँकी विद्यार्थीहरूसँग कक्षाहरूमा भाग लिनेछ ।

यो रोबोटले चार वर्षसम्म अन्य विषयहरूसँगै चीनको परम्परागत चिनियाँ ओपेरा अध्ययन गर्नेछ । यसले स्टेज प्रदर्शन, स्क्रिप्ट लेखन र सेट डिजाइन जस्ता कला विषयहरू पनि अध्ययन गर्ने बताइएको छ । यसले गति नियन्त्रण र भाषा उत्पादन जस्ता प्राविधिक विषयहरू पनि सिक्नेछ । यो रोबोटले अन्य विद्यार्थीहरूसँग ओपेरा अभ्यास पनि गर्ने जानकारी दिइएको छ ।

कुनै पनि रोबोटको एल्गोरिथ्मले बनाएका चीजहरूले अरू मानिसहरूलाई भावनात्मक रूपमा छुन सक्दैनन् भन्ने विश्लेषण भइरहेका बेला मानिसहरूले यसलाई प्रविधिको प्रगतिको रूपमा पनि हेरेका छन् ।